Tekrarlayan davranışlar, otizmin tanı ölçütleri arasında yer alan ve çocuğun kendini düzenleme ya da ilgisini ifade etme biçimleriyle ilişkili davranışlardır. El çırpma, parmakları sallama, bir nesneyi sıraya dizme ya da aynı oyunu defalarca tekrarlama bunlara örnektir.
Tekrarlayan davranış her zaman sorun mudur?
Her çocuk zaman zaman tekrarlayan hareketler yapabilir. Önemli olan davranışın sıklığı, süresi ve günlük yaşamı etkileyip etkilemediğidir. Çocuk bu davranışlar sırasında sakin ve mutluysa, genellikle endişe için bir neden yoktur.
Bu davranışların olası işlevleri
- Duyusal uyarılmayı düzenlemek veya sakinleşmek
- Yoğun bir ortamda kendini güvende hissetmek
- Bir etkinliğe yoğun ilgi göstermek
Aileler nasıl yaklaşabilir?
Davranışı tamamen durdurmaya çalışmak yerine, neden ortaya çıktığını anlamaya çalışmak daha yardımcıdır. Çocuğa güvenli alternatifler sunmak, örneğin ona yakın bir oyuncak ya da sakinleştirici bir hareket, çatışmayı azaltabilir. Ergoterapist, bu davranışların duyusal yönünü değerlendirip ev için öneriler verebilir.
Davranış çocuğa zarar veriyorsa ya da öğrenme ve arkadaşlık ilişkilerini etkiliyorsa, bir uzmana danışılmalıdır.
Uzmanın değerlendirdiği noktalar
Bir uzman, tekrarlayan davranışın sıklığını, tetikleyici durumları ve çocuğun bu davranış sonrası nasıl sakinleştiğini gözlemler. Bu bilgiler, davranışın yerine konabilecek daha işlevsel becerilerin belirlenmesine yardımcı olur.
Güvenli alternatif hareketler
Çocuğun ihtiyacına yakın, zarar vermeyen alternatif hareketler sunmak yardımcı olabilir. Örneğin sallanmaya ihtiyaç duyan bir çocuk için kontrollü bir salıncak ya da yastıkla sarılma etkinliği uygun bir seçenek olabilir.