Otizm tanısı tek bir test ya da tek bir görüşmeyle konmaz. Uzmanlar, çocuğun farklı ortamlardaki davranışlarını, gelişim geçmişini ve aile gözlemlerini bir arada değerlendirir. Bu nedenle sürecin adımlarını bilmek, aileye hem güven hem de yön verir.
Değerlendirme kimler tarafından yapılır?
Türkiye’de otizm tanısı genellikle çocuk ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanları (çocuk psikiyatristleri) ile çocuk nörologları tarafından konur. Gelişim değerlendirmesinde psikolog, dil-konuşma terapisti ve ergoterapist de sürece dahil olabilir.
Değerlendirmenin aşamaları
1. Aile görüşmesi
İlk görüşmede doğum öyküsü, gelişim basamakları, aile öyküsü ve bugünkü endişeler konuşulur. Bu bilgiler, sonraki gözlemlerin neye odaklanacağını belirler.
2. Doğrudan gözlem
Çocuk oyun ortamında gözlemlenir. Uzman, çocuğun göz teması, paylaşımlı oyun, taklit ve iletişim girişimlerini inceler.
3. Standart ölçekler ve gelişimsel testler
Yaşa uygun ölçekler, çocuğun sosyal iletişim, dil ve motor becerilerini karşılaştırmalı olarak ortaya koyar. Bu ölçeklerin sonucu tek başına değil, gözlemle birlikte yorumlanır.
Laboratuvar testleri gerekli mi?
Otizm için kan tahlili ya da görüntüleme ile tanı konmaz. Bu testler, gerektiğinde başka sağlık sorunlarını dışlamak için hekim kararıyla istenebilir.
Tanıdan sonra ne olur?
Tanı alan çocuklar için destek planı oluşturulur. Türkiye’de bu süreçte aileler, ilgili kurumlardan özel gereksinim raporu gibi işlemleri de öğrenebilir. Erken destek, çocuğun gelişimini olumlu etkiler.
Bu yazı genel bilgi içerir; değerlendirme için bir uzmana başvurmanız önerilir.