Otizm ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) bazen birbirine benzeyen belirtilerle karşımıza çıkar. İkisinde de çocuk dikkatini toplamakta zorlanabilir, hareketli görünebilir ya da yönergeleri takip etmekte güçlük yaşayabilir. Ancak nedenleri ve belirtilerin ağırlık noktası farklıdır.
Ortak görünen belirtiler
- Dikkatin kolay dağılması
- Bir etkinlikte uzun süre kalamama
- Okulda ya da evde yönergeleri takip etmekte zorluk
Otizmde ağırlık noktası
Otizmde en belirgin alan genellikle sosyal iletişim ve karşılıklı etkileşimdir. Tekrarlayan davranışlar, rutinlere bağlılık ve duyusal tepkiler de sıkça görülür. Çocuk, kendi ilgi alanına yoğunlaşabilir ama bu ilgiyi başkalarıyla paylaşmakta zorlanabilir.
DEHB’de ağırlık noktası
DEHB’de öne çıkan alanlar dikkat sürdürme, dürtü kontrolü ve hareket düzeyidir. Çocuk sosyal etkileşimi isteyebilir ama dürtüsel davranışlar nedeniyle ilişkiler zorlanabilir.
Neden ayrım önemlidir?
İki durumun desteği farklıdır. Yanlış tanı, yanlış bir yaklaşımın uygulanmasına yol açabilir. Bu nedenle çocuk ve ergen psikiyatristi ile gelişim değerlendirmesi birlikte yapılmalıdır. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır.
Değerlendirmede kullanılan yaklaşım
Ayrım yaparken uzman, çocuğun farklı ortamlardaki davranışlarını, gelişim geçmişini ve aile görüşmesinden elde edilen bilgileri birlikte değerlendirir. Tek bir belirtinin varlığı, tanı için yeterli değildir.
Aile için not tutmanın önemi
Çocuğun hangi ortamda, hangi saatte ve hangi etkinlikte zorlandığını yazmak, uzmanın doğru değerlendirme yapmasına yardımcı olur. Ailenin gözlemi, muayene odasında görülmeyen ayrıntıları da ortaya çıkarabilir.