Öfke nöbetleri, çocukluk döneminde çok sık görülen ve ailelerin en çok zorlandığı durumlardan biridir. Bu anlar, çoğu zaman çocuğun kendi duygu ve uyarılma düzeyini düzenleyemediği bir noktadan kaynaklanır. Bu nedenle öfkeyi yalnızca davranış sorunu olarak değil, regülasyon meselesi olarak da ele almak gerekir.
Regülasyon nedir?
Regülasyon, çocuğun uyarılma düzeyini (sakin, dikkatli, aşırı uyarılmış ya da yorgun olma hâlini) kendi başına ayarlayabilmesidir. Bu beceri zamanla ve destekle gelişir.
Öfke anlarında aile tepkisi
- Önce sakin bir yüz ifadesi ve kısa cümleler kullanmak
- Çocuğa güvenli bir alan sunmak
- Duyguyu isimlendirmek: “Çok kızgınsın, biliyorum”
- Sakinleştikten sonra olayı kısaca konuşmak
Önleyici yaklaşımlar
Yorgunluk, açlık ve duyusal aşırı uyarılma öfke nöbetlerini tetikleyebilir. Düzenli uyku, öğünler ve sakinleştirici gün içi molalar, bu anların sıklığını azaltmaya yardımcı olabilir.
Ne zaman uzmana başvurulmalı?
Öfke nöbetleri çok sık, şiddetli ya da kendine veya başkasına zarar verecek düzeydeyse bir çocuk ve ergen psikiyatristine ya da ergoterapiste danışmak önerilir.
Öfke sonrası onarım
Öfke nöbetinden sonra çocukla kısa bir konuşma yapmak, neler olduğunu anlamasına ve bir dahaki sefere farklı davranmasına yardımcı olabilir. Bu konuşma uzun ve suçlayıcı olmamalı; sakin ve sevgi dolu bir dille yapılmalıdır.
Ebeveynin kendi regülasyonu
Ebeveyn yorgun ya da stresli olduğunda, çocuğun öfkesini yönetmek daha zorlaşır. Kendi nefesini ve duygusunu düzenlemek, çocuğa da model olur.