Konuşma gelişimi çocuktan çocuğa farklılık gösterir. Ancak bazı yaş dönemlerinde beklenen becerilerin hiç görülmemesi, uzman değerlendirmesi için bir işaret olabilir. Erken fark edilen gecikmeler, erken destekle daha iyi yönetilebilir.
Yaşa göre dikkat edilecekler
- 12 ayda anlamlı tek sözcük veya işaret kullanmama
- 18 ayda birkaç sözcük söylememe
- 2 yaşında basit iki sözcüklü cümle kurmama
- Söylenenleri anlamakta belirgin güçlük
Konuşma dışı işaretler
İşaret etme, bakışla istek bildirme ve sese yönelme gibi davranışlar da dil gelişiminin parçasıdır. Bunların azlığı da değerlendirilmeli.
Ne zaman uzmana başvurulmalı?
Gecikme birden fazla alanda birlikte görülüyorsa veya yaşa göre beklenen becerilerde duraksama varsa, bir çocuk doktoru ya da dil-konuşma terapistine başvurmak önerilir. Erken değerlendirme, sürecin yönetimini kolaylaştırır.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır.
Gecikmeyi büyütmemek için
Aileler bazen “zamanla düzelir” düşüncesiyle beklemeyi tercih eder. Ancak uzmanlar, belirgin bir gecikmede erken değerlendirmenin, bekleme süresine göre daha faydalı olabileceğini belirtir. Değerlendirme sonucu normal çıkarsa bile, aile için güvenli bir bilgi kaynağı olur.
Dinleme ve oyun
Çocuğa kitap okumak, şarkı söylemek ve onun konuşmasını beklemek, dil gelişimini destekleyen günlük etkinliklerdir.
Değerlendirme sonrası plan
Değerlendirme sonucunda bir gecikme saptanırsa, dil-konuşma terapisi ve aile eğitimi içeren bir plan oluşturulabilir. Plan, çocuğun günlük rutinlerine uygun şekilde uygulanır.
Ailenin güveni ve uzman ile iş birliği
Uzmanla açık iletişim kurmak, evde uygulanan yöntemlerin doğru şekilde takip edilmesini sağlar. Sorularınızı yazarak getirmek ve her görüşmeden sonra kısa notlar almak, sürecin daha iyi yönetilmesine yardımcı olur.