Kalem tutma, çocukların okula hazırlık sürecinde en çok dikkat ettiği becerilerden biridir. Ancak her çocuğun kalemi tutuş biçimi farklı olabilir; önemli olan yazının okunabilir ve rahat yazılabilir olmasıdır.
Kalem tutma güçlüğünün olası nedenleri
- Parmak ve el kaslarında güç veya dayanıklılık azlığı
- Omuz ve kol stabilitesinde yetersizlik
- Yeterli el-göz koordinasyonunun gelişmemesi
- Bazen görsel algı ya da dikkat güçlükleriyle birlikte görülmesi
Ev ortamında ince motor becerileri destekleyen oyunlar
Hamur yoğurmak, makarna veya boncuk dizmek, cımbızla küçük nesneleri taşımak ve pipetle su aktarmak parmak kaslarını güçlendirir. Bu etkinlikler oyun gibi kurgulandığında çocuk daha istekli katılır.
Kalem seçimi
Kalınca ve üçgen kalemler, tutuşu kolaylaştırabilir. Kağıdın eğimi ve masa yüksekliği de önemlidir.
Ne zaman uzmana başvurulmalı?
Okul öncesi ve ilkokul döneminde yazı çok yavaşsa, el sürekli yoruluyorsa veya çocuk yazı yazmaktan kaçınıyorsa bir ergoterapistle görüşmek faydalı olur.
Kalem tutuşunun gelişim sırası
Çocuklar kalemi genellikle avuç içinde bütün elle tutmakla başlar; zamanla parmak ucuyla, üç parmakla kontrollü tutuşa geçer. Bu geçiş, parmak kaslarının gücü ve el içi manipülasyon becerilerine bağlıdır. Bu nedenle yalnızca kalemi doğru tutmayı öğretmek yeterli olmayabilir.
Ev için yazı öncesi çalışmalar
Yazıya hazırlık için kâğıdı yırtma, mandal takma, tebeşirle yerde çizim yapma gibi etkinlikler parmak becerisini destekler. Bu etkinlikler oyun gibi sunulduğunda çocuk isteyerek katılır.
Kalem tutuşu ile ilgili kalıcı bir sorun varsa, kişiye özel bir değerlendirme ile yöntem belirlenir.